មាន​បញ្ហា​ពពុះ​បានផុសឡើង​នៅ​បឹង​អាឡាស្កា​ដែល​ទើបកកើត​ថ្មី ហើយ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ កំពុងមានការព្រួយបារម្ភ (មានវីដេអូ)

140

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដែលធ្វើការជាមួយអង្គការ ណាសា បាននិយាយថា បឹងដែលលេចចេញនៅរដ្ឋអាឡាស្កា ដោយសារតែការរលាយគំនរទឹកកក កំពុង “រលាយ” មេតានទៅក្នុងបរិយាកាស។

បឹងទាំងនេះត្រូវបានគេហៅថា thermokarsts គឺពោរពេញដោយឧស្ម័នដែលបំផ្លាញអាកាសធាតុ ដែលវាអាចត្រូវបានគេមើលឃើញថាមានពពុះទៅលើផ្ទៃរបស់វា។

យោងតាមការសិក្សាឆ្នាំ ២០២១ បានឲ្យដឹងថា បឹងទាំងនេះកាន់តែច្រើនឡើងៗ នៅពេលដែលទឹកកកនៅអាឡាស្កា បានរលាយដោយសារសីតុណ្ហភាពកើនឡើង និង ការកើនឡើងនៃភ្លើងឆេះព្រៃ នេះបើយោងតាមការសិក្សាឆ្នាំ ២០២១។

គម្រោងការពិសោធន៍ភាពងាយរងគ្រោះ Arctic Boreal (ABoVE) របស់ ណាសា កំពុងសិក្សាពីឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយលើប្លុករបស់ ណាសា ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។

Thermokarsts កើតបន្ទាប់ពីទឹកកកលើផែនដីរលាយ និងបាក់រលំ

បឹង Thermokarst លេចឡើងនៅពេលដែលគំនរទឹកកករលាយ ដែលមានន័យថាតំបន់មានទឹកកកពេញមួយឆ្នាំចាប់ផ្តើមរលាយ។

នៅពេលរឿងនេះកើតឡើង ដុំទឹកកកដ៏ធំបានរលាយចូលទៅក្នុងដី ដែលបណ្តាលឱ្យដីបាក់ស្រុតជាច្រើនហ្វីត។

Katey Walter Anthony អ្នកបរិស្ថានវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យ Alaska-Fairbanks បានពិពណ៌នាអំពី thermokarst ហៅថាបឹង ដានធំ ក្នុងរដ្ឋ Alaska ថា “កាលពីឆ្នាំមុន ដីមានកំពស់ប្រហែល ៣ ម៉ែត្រ ហើយវាជាព្រៃ spruce” ។

Walter Anthony បាននឹងកំពុងធ្វើការជាមួយគម្រោង ABoVE របស់ ណាសា ដើម្បីសិក្សាពីឥទ្ធិពលរបស់បឹង ដានធំ ចំពោះការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

លោកស្រី Walter Anthony បាននិយាយថា “នៅឯបឹង ដានធំ វាដូចជាការបើកទ្វារទូរទឹកកករបស់អ្នកជាលើកដំបូង ហើយផ្តល់អាហារទាំងអស់នៅក្នុងទូរទឹកកករបស់អ្នកទៅឱ្យអតិសុខុមប្រាណដើម្បីបំបែក” ។

អ្នក​ស្រី​បាន​និយាយ​ថា​៖ «​នៅ​ពេល​ដែល​វា​រលាយ​ ក៏នឹង​បញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​មេតាន»។

មានបឹងរាប់លាននៅតំបន់អាកទិក ប៉ុន្តែភាគច្រើនមានអាយុកាលរាប់ពាន់ឆ្នាំ ហើយមិនបញ្ចេញឧស្ម័នច្រើនទេ នេះបើយោងតាមការបង្ហោះប្លក់របស់ ណាសា ។

វាគ្រាន់តែជាបឹងថ្មីប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់ ដានធំ ដែលបានបង្ហាញខ្លួនតិចជាង ៥០ ឆ្នាំមុន ដែលផ្តល់ឧស្ម័នកម្រិតខ្ពស់។

Insider ធ្លាប់បានរាយការណ៍ថា បឹងប្រភេទនេះបញ្ចេញឧស្ម័នមេតានយ៉ាងច្រើន ដែលវាងាយស្រួលរលាយ បន្ទាប់ពីទឹកកករលាយកាន់តែលឿន ដូចដែលអាចមើលឃើញនៅក្នុងវីដេអូខាងក្រោម។

មេតានគឺជាឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដ៏បំផ្លិចបំផ្លាញ

ទោះបីជាកាបូនឌីអុកស៊ីត (CO2 ) នៅតែជាកត្តាជំរុញរយៈពេលវែងដ៏សំខាន់នៃវិបត្តិអាកាសធាតុ ការលេចធ្លាយឧស្ម័នមេតានបានក្លាយជាបញ្ហាក្តៅសម្រាប់ជួយគ្រប់គ្រងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក្នុងរយៈពេលខ្លី។

មេតាន គឺជាឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ មានន័យថា វារក្សាកំដៅដែលបញ្ចេញពីដីដែលជាប់ក្នុងបរិយាកាស ជំនួសឱ្យការធ្វើឱ្យផែនដីត្រជាក់ចុះ។

វាមានថាមពលខ្លាំងជាង CO2 ប្រហែល ៣០ ដងមានប្រសិទ្ធភាពជាងក្នុងការទប់កំដៅ ប៉ុន្តែ​វា​ក៏​រលាយ​លឿន​ជាង CO2 ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​បរិយាកាស តាម​រដ្ឋបាល​មហាសមុទ្រ និង​បរិយាកាស​ជាតិ (NOAA)។

លោក Rick Spinrad ប្រធាន NOAA បាននិយាយកាលពីមុនថា “ការកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នមេតានគឺជាឧបករណ៍សំខាន់ដែលយើងអាចប្រើនៅពេលនេះ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី និងកាត់បន្ថយអត្រានៃការឡើងកំដៅបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស” ៕

អត្ថបទនេះត្រូវបានបោះពុម្ពដំបូងដោយ Business Insider