ថ្ងៃទី ១៧ ខែតុលាឆ្នាំ ១៩៦១៖ ប្រជាជនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍បង្ក្រាបជនជាតិអាល់ហ្សេរី ទាមទារការទទួលខុសត្រូវ

បារាំង៖ វាជាថ្ងៃមួយដែលងងឹតបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របារាំង។ នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៦១ នៅពេលសង្គ្រាមឯករាជ្យ អាល់ហ្សេរី ជិតឈានដល់ទីបញ្ចប់ ប៉ូលីសប៉ារីសបានបង្ក្រាបយ៉ាងឃោរឃៅទៅលើបាតុកម្មរបស់ជនជាតិ អាល់ហ្សេរីបារាំង នៅចំកណ្តាលទីក្រុង។

នៅយប់នោះក្នុងរយៈពេលពីរបីថ្ងៃក្រុមបាតុករត្រូវបានគេវាយធ្វើបាបសម្លាប់ ឬបោះចូលទៅក្នុងទន្លេ ស៊ីនជា កន្លែងដែលពួកគេលង់ទឹកស្លាប់។

ការតវ៉ានេះត្រូវបានទាមទារ ដោយសាខាបារាំងនៃរណសិរ្សរំដោះជាតិ (FLN) ដែលបានប្រយុទ្ធ ដើម្បីឯករាជ្យ អាល់ហ្សេរី ប្រឆាំងនឹងបម្រាមគោចរ ដែលបានដាក់លើអាល់ហ្សេរី ដោយប្រមុខកងកម្លាំងប៉ូលីសម៉ូរីសប៉ាផុន។

ប៉ូលីស អ្នកនយោបាយ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ បានបិទបាំងការសម្លាប់រង្គាលនេះ។ ប្រវត្តិវិទូជនជាតិអង់គ្លេសឈ្មោះ Jim House និង Neil MacMaster បានកត់សំគាល់នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវឆ្នាំ ២០០៦ មានចំណងជើងថា “ ប៉ារីស ១៩៦១៖ អាល់ហ្សេរី ភេរវកម្មរដ្ឋ និងការចងចាំ ” ។

វានៅតែជាប្រធានបទគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នៅប្រទេសបារាំង។

អស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ចំនួនអ្នកស្លាប់ផ្លូវការគឺបីនាក់។ សព្វថ្ងៃនេះអ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តយល់ស្របថាយ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស ៤៨ នាក់ បានស្លាប់នៅយប់ថ្ងៃទី ១៧ ខែតុលា បើទោះបីជាអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនជឿថា ចំនួនអ្នកស្លាប់មានច្រើនជាងមួយរយនាក់ក៏ដោយ។

នៅឆ្នាំ ១៩៩៩ ការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញាប៉ារីសបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការថា “ ការសម្លាប់រង្គាល ” បានកើតឡើង ប៉ុន្តែនៅខួបលើកទី ៦០ នៃការសម្លាប់រង្គាលនៅប៉ារីសមនុស្សជាច្រើនចង់ឃើញប្រធានាធិបតី អេម៉ានុយអែលម៉ាក្រុង ទទួលខុសត្រូវជាផ្លូវការរបស់រដ្ឋបារាំងចំពោះអំពើឃោរឃៅនេះ។

ឥឡូវនេះអ្នកប្រវត្តិវិទូកំពុងអំពាវនាវឱ្យមានការទទួលស្គាល់ថា រដ្ឋបារាំងទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្វីដែលបានកើតឡើង និងការទទួលស្គាល់ថាវាជា “ ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រកាន់ពូជសាសន៍ ” ។ ការដង្ហោយហៅរបស់ពួកគេត្រូវបានបន្លឺឡើងដោយអ្នកនៅរស់រានមានជីវិត និងអ្នកឈរមើល ដែលបានឃើញហេតុការណ៍នៃការសម្លាប់រង្គាលនេះ។ នេះបើយោងតាម ហ្វ្រង់ស័រ ២៤ បាននិយាយជាមួយមនុស្សមួយចំនួន ដែលបានឆ្លងកាត់ភាពរន្ធត់នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែតុលាឆ្នាំ ១៩៦១៕ ប្រភពពី៖ france24